Çerez bannerı kurmak ile reddedilen çerezlerin gerçekten yazılmaması aynı şey değil. Banner bir arayüz, Consent Mode ise o arayüzdeki seçimi Google etiketlerine ileten teknik katman. İkisi birbirine bağlanmadıysa banner süs olarak kalıyor, reklam ölçümü de ya gereksiz yere kaybediliyor ya da hukuken riskli biçimde fazla çalışıyor.
Önce KVKK ne diyor?
Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun "Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber"i bu konunun Türkiye'deki ana kaynağı. Rehberin Temmuz 2025 tarihli sürümünde çerezler kullanım amacına göre ayrılıyor ve her biri için hangi işleme şartının geçerli olacağı anlatılıyor.
Ziyaretçinin istediği hizmetin çalışması için gereken çerezler, örneğin oturum açma, form doldurma ya da gizlilik tercihinin hatırlanması, açık rıza olmadan kullanılabiliyor. Rehber bu çerezlerin pazarlama amacıyla kullanılmaması gerektiğini de ayrıca vurguluyor. Reklam tarafı ise tersine işliyor: davranışsal reklamcılık için kullanılan çerezler açık rıza gerektiriyor. Rehber bunu geniş tutuyor. Gösterim sıklığı, reklam ortaklığı, tıklama sahtekârlığını algılama, pazar analizi ve ürün geliştirme gibi reklamcılıkla bağlantılı amaçlar da kapsama giriyor, çünkü bunların hiçbiri ziyaretçinin açıkça talep ettiği bir işlevle ilgili değil.
Analitik çerezlerde durum daha ince. Rehber, yalnızca sitenin kendi performansını ölçmek için kullanılan birinci taraf analitiğin, belirli koşullarla açık rıza dışında bir işleme şartına dayanabileceğini söylüyor. Koşullar şunlar: işlenen veri sınırlı ve ölçülü olacak, gerekmeyen kişisel veriler anonimleştirilecek (örnek olarak IP maskeleme veriliyor) ve çerezler farklı siteler arasında çapraz takip için kullanılmayacak. Google Analytics gibi verisi üçüncü bir şirkete giden bir araç bu tarifin içine girer mi, yapılandırmaya göre değişir. Bu soruyu bir hukukçuyla netleştirmeden "analitik zaten serbest" diye varsaymak yanlış olur.
Banner nasıl görünmeli?
Rehber iyi uygulama olarak, siteye girildiği anda bir çerez yönetim panelinin çıkmasını ve "kabul et", "reddet", "tercihler" butonlarının renk, boyut ve punto bakımından eşit sunulmasını gösteriyor. Rıza gerektiren çerezlerin panelde ilk başta pasif, yani işaretsiz gelmesi de önemli bir nokta. Reklam çerezleri için onayı kullanım koşullarına ya da gizlilik bildirimine iliştirerek almak mümkün değil. Rızanın sonradan kolayca geri alınabilmesi de bekleniyor; rehber bunun için sayfanın köşesinde küçük bir ikon ya da ince bir bant önerisi veriyor. Her ziyarette yeniden onay istemek yerine, çerezin ömrüyle orantılı aralıklarla hatırlatma yapılması uygun görülüyor.
Bir de yurt dışı aktarım meselesi var. Türkiye'de çalışan bir site, yurt dışında yerleşik bir şirketin çerezini kullanıyorsa, bu çerez üzerinden yapılan veri aktarımı 6698 sayılı Kanun'un 9. maddesine ve 10 Temmuz 2024 tarihli yönetmeliğe uygun olmak zorunda. Google ve Meta gibi yurt dışı merkezli reklam ağlarının etiketleri çoğunlukla bu tarifin içine giriyor.
Consent Mode ne yapıyor?
Consent Mode, banner'ınızdaki seçimi Google etiketlerine bildiren bir mekanizma. Google'ın geliştirici dokümantasyonuna göre dört onay türü var:
- ad_storage: Reklam amaçlı çerezlerin yazılmasını denetler.
- analytics_storage: Analitik ölçümün çerez kullanıp kullanmayacağını belirler.
- ad_user_data: Reklamla ilgili kullanıcı verisinin Google'a gönderilmesine izin verir ya da vermez.
- ad_personalization: Kişiselleştirilmiş reklam için onayı taşır.
Son ikisi v2 ile eklenen sinyaller. Google'ın AB kullanıcı onayı politikası, Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki kullanıcılar için bu sinyallerin paylaşılmasını şart koşuyor. Yalnızca Türkiye'ye yönelik bir sitede bu politika sizi doğrudan bağlamaz, zorunluluk KVKK'dan gelir. Ama teknik fayda aynı: reddeden ziyaretçide etiketlerin ne yapacağı rastgele kalmaz, Google'ın belgelediği şekilde davranır.
Varsayılan değer en kritik satır
Dokümantasyon, gtag('consent', 'default', ...) komutunun ölçüm komutlarından önce çalışmasını istiyor. Google'ın kendi örneğinde dört tür de başlangıçta denied. Ziyaretçi bannerda seçim yapınca gtag('consent', 'update', ...) ile yeni durum bildiriliyor. Banner sayfaya etiketlerden sonra yükleniyorsa wait_for_update parametresiyle, örneğin 500 milisaniye, etiketlerin onay güncellemesini beklemesi sağlanıyor.
Dikkat edilmesi gereken bir şey şu: Google'ın destek sayfasında iki onay türünün varsayılanda "granted" kabul edildiği yazıyor. Yani siz hiçbir şey ayarlamazsanız etiketler izinli varsayımıyla çalışıyor. KVKK açısından rıza gerektiren çerezlerin başlangıçta kapalı gelmesi gerektiğinden, varsayılanı bilinçli olarak denied yapmak gerekiyor. Bölgeye göre farklı varsayılan tanımlamak da mümkün, ama KVKK'nın kapsadığı Türkiye trafiğinde pratikte denied ile başlamak en sade yol.
Temel mod, gelişmiş mod
Google iki uygulama biçimi tarif ediyor. Temel modda Google etiketleri ziyaretçi onay verene kadar engelli kalıyor. Onay gelmezse hiçbir veri toplanmıyor, Google Analytics tarafında modellenmiş veri de oluşmuyor. Gelişmiş modda etiketler banner çıkmadan önce yükleniyor ve onay reddedilirse çerezsiz "ping"ler gönderiyor. Google'a göre bu pingler tek başına bir kişiyi doğrudan tanımlayamayacak, kaba boyutlarda olay bilgisi taşıyor. Reklam tarafında ise onay verilmediğinde dönüşüm modellemesi, tarayıcı türü ve günün saati gibi genel, kimlik içermeyen değişkenlerden oluşan genel bir modele düşüyor.
Google, kendi dokümantasyonunda etiketlerin her durumda yüklenmesini, yani gelişmiş modu öneriyor. Çünkü modelleme ancak o zaman çalışıyor. Ama KVKK rehberinin okuduğumuz bölümlerinde çerezsiz sinyaller için ayrı bir hüküm yok. Bu pinglerin açık rıza kapsamında sayılıp sayılmayacağı sorusu hukuki yorum gerektiriyor. Bizim tavsiyemiz, emin olmadığınız sürece temel modla başlamak ve gelişmiş moda hukuk danışmanınızla birlikte geçmek. Ölçüm kaybı, yanlış çerez yazmanın riskinden daha ucuz.
Reddeden ziyaretçi ölçümden düşer mi?
Düşer, ve bunu baştan kabul etmek gerekiyor. Onay vermeyen ziyaretçinin dönüşümü Google Ads'te ve Analytics'te ya hiç görünmüyor ya da modelleme ile kısmen tahmin ediliyor. Kaç kişinin reddettiği sitenizin kitlesine, banner'ın tasarımına ve diline göre değişiyor; elimizde Türkiye için güvenilir bir ret oranı yok, o yüzden bir rakam vermiyoruz. Kendi oranınızı Tag Manager'da ya da CMP panelinde birkaç hafta izleyerek görebilirsiniz.
Reklam yönetimi açısından sonuç şu: ret oranı yüksek bir sitede platformun raporladığı dönüşüm, gerçek satışın altında kalır. ROAS'a bakarken bunu hesaba katmak, reklamı gereksiz yere kısmamak için önemli. Dönüşümleri kendi sisteminizdeki sipariş ve randevu kayıtlarıyla karşılaştırmak en sağlam kontrol. Meta tarafında da benzer bir ayrım var; rıza yönetimi ve sunucu tarafı takip ayrı bir yazının konusu.
En sık görülen üç kurulum hatası
Birincisi, etiketin Consent Mode'dan habersiz çalışması. Sayfa kaynağına doğrudan yapıştırılmış bir gtag.js ya da GA4 kodu varsa, banner ne seçerse seçsin etiket yüklenir ve varsayılan davranışla çalışır. Tag Manager üzerinden ya da varsayılan komutu etiketten önce koyarak çalışmak gerekiyor. İkincisi, varsayılanı hiç tanımlamamak; yukarıda gördüğümüz gibi o durumda Google izin verilmiş sayıyor. Üçüncüsü, test etmemek. Banner'da "Reddet"e basıp tarayıcının çerez sekmesine bakmak iki dakika sürüyor ve çoğu zaman sürprizle sonuçlanıyor, çünkü banner ayarlarıyla etiket tetikleyicileri ayrı ayrı yapılandırılıyor.
Kurulum sırası
Pratikte sıra şöyle ilerliyor. Önce sitenizde hangi çerezlerin ve hangi üçüncü taraf etiketlerin çalıştığını çıkarın; tarayıcı geliştirici araçlarının çerez sekmesi bunun için yeterli. Sonra banner'ı KVKK rehberine göre kurun: eşit butonlar, işaretsiz kategoriler, aydınlatma metnine link. Üçüncü adımda Consent Mode varsayılanlarını denied olarak, Google etiketlerinden önce çalışacak biçimde ekleyin. Dördüncü adımda banner'daki seçimin update komutuyla gerçekten gittiğini Tag Manager önizleme modunda reddet ve kabul senaryolarıyla test edin. Reddet'e basılan oturumda reklam çerezi yazılmadığını tarayıcıdan da doğrulayın. Son olarak çerez politikanızı ve aydınlatma metninizi güncelleyin, yurt dışına aktarımı da oraya yazın.
Aynı mantığın otomasyon tarafındaki karşılığı için KVKK uyumlu otomasyon yazımıza bakabilirsiniz; orada müşteri verisinin hangi araçta nerede durduğunu ele alıyoruz.
Sık Sorulanlar
Consent Mode v2 kurmak KVKK uyumu için yeterli mi?
Hayır. Consent Mode yalnızca ziyaretçinin verdiği ya da vermediği onayı Google etiketlerine iletir. Onayın KVKK'ya uygun alınması, yani aydınlatma, eşit görünürlükte butonlar, işaretsiz kutular ve yurt dışı aktarım koşulları ayrıca sağlanmalı.
Sadece Türkiye'ye reklam veriyorsam Consent Mode kurmam gerekir mi?
Google'ın onay politikası Avrupa Ekonomik Alanı kullanıcıları için bağlayıcı. Türkiye'ye yönelik bir site için zorunluluk KVKK'dan geliyor. Onayı Google etiketlerine bildirmek ise reddeden ziyaretçide çerez yazılmamasını düzenli biçimde sağlamanın en pratik yolu.
Temel mod mu gelişmiş mod mu seçilmeli?
Temel modda etiketler onay gelene kadar hiç çalışmaz. Gelişmiş modda onay reddedilse bile çerezsiz sinyal gider ve Google modelleme yapar. KVKK rehberi çerezsiz sinyallere özel bir hüküm koymadığı için temkinli başlangıç temel moddur; gelişmiş modu hukuk danışmanınızla değerlendirin.
Kaynaklar: KVKK, "Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber" (Temmuz 2025 tarihli sürüm) · Google for Developers, "Manage consent settings" · Google Analytics Yardım, "Consent mode". Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki danışmanlık değildir.
Çerez onayınız Google etiketlerine gerçekten ulaşıyor mu?
Banner, etiket ve dönüşüm kurulumunuzu birlikte test edelim; nerede veri kaybettiğinizi ya da fazla topladığınızı gösterelim.